Ä°ÅŸsizlik sigortası 25.8.1999 ve 4447 sayılı yasa ile 8.9.1999 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanarak 1 Haziran 2000 tarihinden itibaren yürürlüğe girmiÅŸtir.

İşsizlik Sigortasından 506 sayılı Sosyal Sigortalar Yasasının 2. maddesine göre bir hizmet akdine dayanarak çalışan ve yine aynı yasanın geçici 20.maddesi kapsamında çalışanlar (memur, sözleşmeli personel hariç) yararlanacaklardır.

Sigortalı sayılmayanlar, isteğe bağlı sigortalılar ve yaşlılık aylığı alıp da sosyal güvenlik destek primi ödeyerek ya da ödemeksizin çalışanlar bu yasa kapsamına dahil değildir.

1 Haziran 2000 tarihinden itibaren çalışanların SSK primine esas aylık brüt kazançları üzerinden, işçilerden % 2, işverenlerden % 3 oranında prim kesilecek, Devlet ise % 2 oranında katkıda bulunacaktır. Primler işsizlik sigortası fonunda toplanacak, fon yönetim kurulu 2 hükümet, 1 işveren, 1 işçi temsilcisinden oluşacak başkanlığı hükümet temsilcisi yapacak, oyların eşitliği halinde başkanın oyu 2 oy sayılacak; yani fonun yönetimi hükümette olacaktır. Ancak, fonda toplanan paraların nasıl değerlendirileceği belirsiz olup bu konuda yasal bir düzenleme yoktur.

İşsizlik sigortası zorunlu olup bu sigortadan yararlanabilmek için sigortalının İş Yasası 17/2. maddesi dışında bir sebeple işten çıkarılmış olması, hizmet akdinin sona ermesinden önceki son 3 yıl içinde en az 600 gün sigortalı olarak çalışıp işsizlik sigortası primi ödemiş olması ve işsiz kalmadan önceki 120 gün içinde de kesintisiz prim ödeyerek sürekli çalışmış olması şarttır.

Prim ödemeleri 1 Haziran 2000 tarihinde başladığına göre, 600 günlük prim ödeme Mart 2002 tarihinde gerçekleşeceğinden sigortalılara Mart 2002 tarihinden önce işsizlik aylığı ödenmeyecektir. Bir başka deyişle, prim kesintisi Haziran 2000 tarihinde başlamasına rağmen, uygulaması Mart 2002 tarihinde yapılacaktır. İşsizlik sigortası yasasına göre yapılacak yardımlar, işsizlik ödeneği, işsiz kalınan süre içinde hastalık ve analık sigortası primleri, yeni iş bulma ve işsizlere meslek geliştirme, edindirme ve yetiştirme eğitimi sağlanmasından ibarettir.

Sigortalı iÅŸsizin, iÅŸsizlik sigortasından yararlanabilmesi için iÅŸverenlerce düzenlenecek iÅŸten ayrılma bildirgesi ile birlikte hizmet akdinin feshedildiÄŸi tarihten itibaren 30 gün içinde Ä°ÅŸ ve İşçi Bulma Kurumu’na baÅŸvurması gerekmektedir.

İşsizlik ödeneği belirli bir süre ile sınırlı olup;
600 gün prim ödemiş olanlara 180 gün,
900 gün prim ödemiş olanlara 240 gün,
1080 gün prim ödemiş olanlara 300 gün
süre ile işsizlik aylığı ödenecektir.
Ä°ÅŸsizlik aylığı sigorta primine esas son 4 aylık ücret ortalamasının % 50’si kadar olacaktır ve asgari ücretin netini geçmeyecektir. Ödemede brüt ücret deÄŸil, net ücret dikkate alınacak, sigorta prim tavanının üzerindeki ücret de dikkate alınmayacaktır.

Sigortalı, işsizlik aylığından yararlanma süresini doldurmadan tekrar işe girerse, işsizlik aylığı kesilecektir. Eğer işsizlik sigortasından yararlanmak için yasadaki şartlar yerine getirilmeden yeniden işsiz kalırsa daha önce hak ettiği işsizlik ödeneği süresini dolduruncaya kadar bu aylıktan yararlanmaya devam edecektir.

Ayrıca sigortalılığın sona ermesi halinde kesilen primler iade edilmeyecektir.