2821 Sayılı Sendikalar Kanunu'nun 60. maddesine uygun olarak çıkarılan Ä°ÅŸkolları Tüzüğü'ne göre 19 sıra numaralı iÅŸkolu. 

"Demiryolu taşımacılığı"baÅŸlığı altında yer alan iÅŸkolunun kapsamı, demiryolları ve baÄŸlı iÅŸyerlerinde görülen her türlü iÅŸtir. (Demiryolu bakım, onarım ve yenileme iÅŸleri ile yataklı ve yemekli vagonlarda yapılan iÅŸler dahil.) 

1963'te yürürlüğe giren 274 sayılı Sendikalar Kanunu'nun ilgili maddesi uyarınca çıkarılan 1 Ağustos 1964 tarihli İşkolları Yönetmeliği'nde 25. sırada yer alan işkolu, daha sonra yapılan bir değişiklikle 24 sıra numaralı işkolu oldu. Bu dönemde işkolunun kapsamı konusunda çeşitli sorunlarla karşılaşıldı. Sorunlardan biri ardiye ve antrepoculuk işkolu ile demiryolu taşımacılığı işkolunun kapsamının kısmen çakışmasından kaynaklanmaktaydı. Liman, istasyon ve iskelelerde yapılan yükleme ve boşaltma, ambarlama ve depolama işlerinin, o tarihte 28 sıra numaralı ardiye ve antrepoculuk işkolu kapsamında belirlenmesini hatalı bulan TÜRK-İŞ'e bağlı DYF-İŞ (Türkiye Demiryolları İşçi Sendikaları Federasyonu), bu konuda itiraz davası açtı. Bu tarihte ardiye ve antrepoculuk işkolunda örgütlü olan Likat-İş ile DYF-İŞ Federasyonu ve Toprak Mahsulleri Ofisi'nden örgütlü TOMİS arasında yıllarca sürecek bir mücadele başladı. Danıştay'ın TCDD bünyesindeki limanlarda yapılan işlerin demiryolu taşımacılığı işkolu içinde sayılması gerektiği yönündeki kararına rağmen, Çalışma Bakanlığı bu kararı dikkate almadı. Ancak daha sonraki bir tarihte İşkolları Yönetmeliği'nde 1970'te yapılan bir değişiklikle, ardiye ve antrepoculuk işkolu kapsamına "demiryolu taşımacılığına ait yükleme, boşaltma, ambarlama ve depolama işleri hariç" hükmünün eklenmesiyle bu sorun çözüldü.

Kapsam yönünden bir baÅŸka sorun, Ä°ÅŸkolları YönetmeliÄŸi'nin 1972 yılında bir ek yönetmelikle deÄŸiÅŸtirilmesiyle birlikte ortaya çıktı. Bu deÄŸiÅŸiklikten önce 18 sıra numaralı iÅŸkolu olan "yapı" ile 19 sıra numaralı iÅŸkolu olan "yol" iÅŸkolları, "inÅŸaat" adı altında birleÅŸtirildi. Bu birleÅŸme sırasında demiryolu yapımı, bakımı, onarımı konusunda önemli bir nokta gözden kaçırıldı. Böylece demiryolu yapımı, bakımı ve onarımı inÅŸaat iÅŸkolu kapsamı içinde yer aldı. 

Bu nedenle DYF-Ä°Åž, Yönetmelik deÄŸiÅŸikliÄŸini bu ÅŸekilde yapan Çalışma Bakanlığı aleyhine Danıştay'da dava açtı. Danıştay 8. Dairesi, Aralık 1983'te, "Sözü edilen 18 sıra numaralı yapı iÅŸkolunda bakım ve onarımdan, 19 sıra numaralı yol iÅŸkolunda da demiryolu yapımından bahsedilmediÄŸi için, deÄŸiÅŸiklikten önce, Devlet Demiryolları'nca yapılan demiryolu yapım, bakım ve onarım iÅŸlerinin 24 sıra numaralı demiryolu taşımacılığı iÅŸkoluna girdiÄŸi şüphesizdir." diyerek, "Ek yönetmeliÄŸin 1. maddesinde hükme baÄŸlanan 18 sıra numaralı inÅŸaat iÅŸkolundaki demiryolu yapım, bakım ve onarım ve benzeri iÅŸler kısmının iptaline" oybirliÄŸiyle karar verdi. Ä°ÅŸkolları YönetmeliÄŸi'nin 24 sıra numaralı iÅŸkolu olan demiryolu taşımacılığının kapsamı ise "demiryolları ve baÄŸlı iÅŸyerlerinde görülen her türlü iÅŸler" ÅŸeklindeydi. 

Ayrıca Danıştay 8. Dairesi'nin 10 Mart 1967 tarihli bir kararına dayanan Çalışma Bakanlığı'nın 19 Ekim 1972 günlü bir genelgesi ile TCDD Ä°ÅŸletmesi Genel Müdürlüğü'nce doÄŸrudan doÄŸruya yürütülen her türlü iÅŸ bu iÅŸkolu kapsamında sayıldı. 

Temmuz 1983'te 2821 sayılı Sendikalar Kanunu'nun yürürlüğe girmesinden sonra çıkarılan Ä°ÅŸkolları Tüzüğü'nde demiryolu taşımacılığı 19 sıra numaralı iÅŸkolu olarak belirlendi. Buna göre daha net düzenlenen iÅŸkolunun kapsamı, "Demiryolları ve baÄŸlı iÅŸyerlerinde görülen her türlü iÅŸler (demiryolu bakım, onarım ve yenileme iÅŸleri ile yataklı ve yemekli vagonlarda yapılan iÅŸler dahil)" ÅŸeklinde oldu. Ancak bir önceki Ä°ÅŸkolları YönetmeliÄŸi döneminde, inÅŸaat iÅŸkolu ile demiryolu taşımacılığı iÅŸkollarının kapsamının kısmen çakışması sorunu, yeni Ä°ÅŸkolları Tüzüğü'nde de devam etti. Uygulamada sorun yaratmamakla birlikte, "demiryolu yapımı, bakımı, onarımı ve benzeri iÅŸler" ifadesi inÅŸaat iÅŸkolu kapsamında da yer almaktadır. 

1983'te yeni Ä°ÅŸkolları Tüzüğü yürürlüğe girinceye kadar ulaÅŸtırma sektöründe aynı sendika içinde örgütlenmek olanaklıydı. Ä°ÅŸkolları YönetmeliÄŸi'nin 5. maddesi, 23, 24, 25 ve 26 sıra numaralı iÅŸkollarını birbirleriyle ilgili iÅŸkolları olarak belirlemekte ve 6. maddede ise "birbirleriyle ilgili iÅŸkollarındaki iÅŸyerlerinde çalışan işçiler aynı sendikada birleÅŸebilir" hükmünü getirmekteydi. Buna göre, 23 numaralı kara taşımacılığı, 24 numaralı demiryolu taşımacılığı, 25 numaralı deniz taşımacılığı ve 26 numaralı hava taşımacılığı iÅŸkollarında çalışan işçilerin aynı sendika içinde biraraya gelmesine olanak tanınıyordu. Yalnız bu, pratikte uygulanamadı. Bu dört iÅŸkolunda ayrı sendikalar varlıklarını sürdürdü ve ilgili bulundukları iÅŸkollarında örgütlendiler. 

Ä°ÅŸkolları Tüzüğü'nde ise, ulaÅŸtırma sektörünü oluÅŸturan bu dört alandaki taşımacılık iÅŸleri yine dört ayrı iÅŸkolu olarak tanımlandı. Ancak bu kez dört iÅŸkolunun aynı sendika içinde örgütlenebilmesi olanağı tanınmadı. Bugün, 18 numaralı kara taşımacılığı, 19 numaralı demiryolu taşımacılığı, 20 numaralı deniz taşımacılığı ve 21 numaralı hava taşımacılığı iÅŸkollarında çalışan işçiler ayrı sendikalarda örgütlenmek zorundadır. Böylece, 1983 öncsinde yönetmelik gereÄŸi gerçekleÅŸtirilebilecek olan, ancak sendikaların çeÅŸitli nedenlerle tercih etmediÄŸi ortak örgütlenme olanağı Ä°ÅŸkolları Tüzüğü ile tümüyle ortadan kalkmıştır. 

2822 sayılı Yasaya göre, işkolunun şehir içi demiryolu yolcu taşımacılığı işlerinde grev yasağı vardır.